- Depresyon, epilepsi, tansiyon ve diyabet başta olmak üzere pek çok kritik ilaç ve aşı grubunda ciddi tedarik sıkıntısı yaşanıyor.
- İlaç fiyatlandırmasındaki sabit Avro kurunun (29,11 TL) serbest piyasanın çok gerisinde kalmasının ithalatı zorlaştırdığı ve hastaları tehlikeli kaçak ürün riskine ittiği belirtildi.
- "Bulunamayan ilaç en pahalı ilaçtır" uyarısında bulunan TEİS tedarik krizinin çözümü için sürdürülebilir yeni bir fiyatlandırma modeline acil geçiş çağrısı yaptı.
Türkiye'de sonbahar aylarında yeniden gündeme gelen ilaç tedarik sorunu, düzenli tedavi gören hastaları da etkiliyor. Eczacıların aktardığına göre depresyon, epilepsi, tansiyon ve diyabet tedavisinde kullanılan bazı ilaçlar eczanelerde bulunamıyor veya sınırlı miktarda temin edilebiliyor.
Tüm Eczacı İşverenler Sendikası (TEİS), ilaç fiyatlandırmasında uygulanan sabit Avro kuru ile güncel piyasa kuru arasındaki farkın tedarik sorununu ağırlaştırdığını savunuyor.
Hangi ilaçlarda tedarik sorunu yaşanıyor?
Eczacıların açıklamalarına göre tedarik sıkıntısı farklı hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçları kapsıyor.
Bulunabilirlik sorunu yaşandığı belirtilen ürün grupları şöyle:
- Depresyon ilaçları
- Epilepsi ilaçları
- Tansiyon ilaçları
- Diyabet ilaçları
- Bazı aşılar
- Göz damlaları
- Kas ağrısı için kullanılan bazı ilaçlar
Özellikle düzenli ilaç kullanması gereken kronik hastaların tedavisinde aksama yaşanabileceğine dikkat çekiliyor.
Eczacılardan ilaç yokluğu uyarısı
TEİS Genel Başkanı Eczacı Nurten Saydan, ilaçların yalnızca fiyat açısından değil, bulunabilirlik bakımından da değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Saydan, “Biz eczacılar için ilaçların hem bulunabilir hem de ulaşılabilir olması kritiktir. Zira bulunamayan ilaç, en pahalı ilaçtır.” dedi. Tedarik sorununun hastalar ve eczacılar üzerinde baskı oluşturduğunu belirten Saydan, “Bu sorun hem vatandaşlar hem de eczacılar açısından ciddi sıkıntı oluşturuyor.” ifadelerini kullandı.
İlaç bulamayan hastalar için kaçak ürün riski
Bazı ithal ilaçların Türkiye'de eşdeğerinin bulunmadığını belirten Saydan, bu durumun hastaları güvenilir olmayan tedarik yollarına yöneltebildiğini söyledi.
Saydan, “Bazı ithal ilaçlarımızın eşdeğerleri de bulunmadığı için vatandaş ilacını kullanabilmek için maalesef kaçak ilaçlara başvuruyor.” açıklamasında bulundu. Eczacıların uyarısına göre denetim dışı ilaç temini, hasta güvenliği açısından ayrı bir risk oluşturuyor.
İlaç fiyatlandırmasındaki Avro kuru tartışması
TEİS'e göre tedarik sorununun önemli nedenlerinden biri, ilaç fiyatlarının hesaplanmasında kullanılan sabit Avro kuru.
Nurten Saydan, ilaç fiyatlandırmasında esas alınan Avro kurunun 29,11 TL olduğunu, piyasa kurunun ise 55 TL'yi aştığını belirtti. Saydan, iki kur arasındaki farkın özellikle ithal ilaç ve hammadde maliyetlerini artırdığını, bazı ürünlerin piyasaya yeterli miktarda sunulmasını zorlaştırdığını savundu.
TEİS'ten ilaç tedariki için kalıcı çözüm çağrısı
Mevcut fiyatlandırma yönteminin yeniden değerlendirilmesini isteyen Saydan, “Artık yeni bir çözüm yolu, yeni bir yöntem bulmak zorundayız.” dedi.
İlaç üreticileri, ithalatçılar, eczacılar ve sağlık otoritelerinin birlikte hareket etmesi gerektiğini belirten Saydan, şu çağrıda bulundu:
“En kısa sürede sektörün tüm paydaşlarının kabul edeceği yeni bir sisteme geçilmesi ve ilacın bulunabilir hale gelmesi için gereken düzenlemelerin yapılması gerekiyor.”
TEİS, ilaçların hastalara kesintisiz ulaştırılabilmesi için güncel ekonomik koşulları dikkate alan sürdürülebilir bir fiyatlandırma modeli oluşturulmasını talep ediyor.