- ABD Yüksek Mahkemesi, alt mahkemelerin ülke genelinde ihtiyati tedbir kararı vermesini sınırlandırdı.
- Karar, Trump'ın doğumla vatandaşlığı kısıtlayan başkanlık kararnamesinin belirli eyaletlerde uygulanmasının önünü açtı.
- Doğumla vatandaşlık hakkının anayasaya uygunluğu konusunda nihai karar henüz verilmedi.
ABD Yüksek Mahkemesi, ABD Başkanı Donald Trump'ın doğumla vatandaşlık uygulamasını sınırlandırmayı amaçlayan başkanlık kararnamesine ilişkin kritik bir karara imza attı. Mahkeme, federal yargıçların ülke genelinde yürürlüğü durduran ihtiyati tedbir kararları verme yetkisini sınırlandırırken, kararnameye yönelik hukuki sürecin eyalet bazında devam edeceğini ortaya koydu.
Mahkemeden kritik yetki kararı
Yüksek Mahkeme, alt mahkemelerin ülke çapında uygulanacak genel tedbir kararları vermesinin yargı yetkisinin sınırlarını aşabileceğine hükmetti.
Bu kararla birlikte Trump yönetiminin doğumla vatandaşlığı sınırlandırmayı hedefleyen başkanlık kararnamesinin, davaya taraf olmayan eyaletlerde yürürlüğe girebilmesinin önü açıldı.
Kararnamenin kapsamı ne?
Trump'ın başkanlık kararnamesi, ABD'de doğan ancak ebeveynlerinden en az birinin yasal göçmen veya ABD vatandaşı olmadığı çocuklara otomatik vatandaşlık verilmesini engellemeyi amaçlıyor.
Mevcut uygulama ise ABD Anayasası'nın 14. Değişikliği doğrultusunda, ülke sınırları içinde doğan kişilere doğumla vatandaşlık hakkı tanıyor.
Anayasal tartışma sürüyor
Yüksek Mahkeme'nin son kararı, doğumla vatandaşlık hakkının anayasaya uygunluğu konusunda verilmiş nihai bir hüküm niteliği taşımıyor.
Mahkeme yalnızca alt mahkemelerin ülke genelini kapsayan tedbir kararlarına ilişkin yetki sınırlarını değerlendirdi. Bu nedenle doğumla vatandaşlığın geleceğine ilişkin esas dava önümüzdeki süreçte yeniden Yüksek Mahkeme'nin gündemine gelebilecek.
Eyaletlerde farklı uygulamalar gündeme gelebilir
Kararın ardından Trump yönetiminin kararnamesi, davaya taraf olmayan bazı eyaletlerde uygulanabilir hale gelirken, dava açan eyaletlerde mevcut ihtiyati tedbirler yürürlükte kalmaya devam edecek.
Bu durum, hukuki süreç sonuçlanıncaya kadar ABD genelinde doğumla vatandaşlık konusunda eyaletlere göre farklı uygulamaların ortaya çıkabileceği değerlendirmelerine yol açtı.
Göç politikalarında yeni tartışma
Karar, Trump yönetiminin göç politikalarına ilişkin en önemli hukuki gelişmelerden biri olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlar, doğumla vatandaşlık hakkının ABD Anayasası'nın 14. Değişikliği kapsamında korunup korunmayacağına ilişkin nihai kararın, ülkenin göç politikalarının geleceğini ve milyonlarca kişiyi etkileyebilecek emsal niteliğinde olacağını belirtiyor.