- Zelenskiy, Rusya-Ukrayna savaşını bitirmeye yönelik müzakereler öncesinde toprak anlaşmazlığının yalnızca liderler düzeyinde görüşülebileceğini açıkladı.
- Ukrayna ordusunun sınırlandırılması ve ülkenin tarafsız statüye geçirilmesi konularının tartışmaya açık olmadığını belirtti.
- Kiev, kasım ayında ABD, Rusya ve Ukrayna arasında teknik düzeyde üçlü görüşmeler yapılması için hazırlık yürütüldüğünü bildirdi.
- Zelenskiy, Rusya’ya yönelik yaptırımların savaş sona ermeden kaldırılmasına karşı çıktı; enerji altyapısına saldırıların durdurulmasını ve işgal altındaki Oleşki’de insani yardım için geçici ateşkesi gündeme getirdi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya ile savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik girişimlerde toprak konusunun en kritik anlaşmazlıklardan biri olmaya devam ettiğini belirtti.
Zelenskiy, toprak meselesinin yalnızca devlet liderleri düzeyinde ele alınabileceğini vurgulayarak, bu konuyu “kırmızı çizgi” olarak tanımladı.
Ukrayna lideri, ABD’nin uzun süredir gündeme getirdiği toprak takası önerilerine ilişkin, “Öncelikle herkes anlamalı ki hiçbir şeyi hiçbir şeyle takas etmiyoruz.
Tartışmaya hazırız” ifadelerini kullandı. Zelenskiy, toprak konusunun liderler arasında görüşülmesi gerektiğini, diğer başlıkların ise teknik heyetler tarafından ele alınabileceğini söyledi.
Ukrayna ordusunun sınırlandırılmasına karşı çıktı
Zelenskiy, olası bir barış anlaşmasının Ukrayna’nın savunma kapasitesini zayıflatmaması gerektiğini belirtti.
Ukrayna ordusunun sınırlandırılmasını ve ülkenin tarafsız bir statüye geçirilmesini kabul etmeyeceklerini söyleyen Zelenskiy, güvenlik garantilerinin Rusya tarafından belirlenemeyeceğini kaydetti.
Ukrayna’nın NATO üyeliği ihtimalinin de müzakerelerde gündeme gelebileceğini belirten Zelenskiy, ülkesinin ittifaka katılamaması durumunda ABD ve Avrupa ülkelerinin güçlü güvenlik garantileri sağlaması gerektiğini savundu.
Kiev yönetimi, olası bir anlaşmanın ardından Ukrayna’nın kendisini yeni bir Rus saldırısına karşı koruyabilecek askerî kapasiteyi muhafaza etmesini istiyor.
Kasım ayında üçlü görüşmeler için hazırlık yapılıyor
Zelenskiy, ABD, Rusya ve Ukrayna temsilcilerinin kasım ayının ilk yarısında teknik düzeyde yeniden bir araya gelmesi için çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı. Görüşmelerin Abu Dabi’de yapılması planlanırken, ABD tarafı İsviçre’nin de olası mekânlar arasında bulunduğunu belirtti.
Ukrayna lideri, teknik görüşmelerin yalnızca diplomatik temas olarak kalmaması ve somut sonuçlar üretmesi gerektiğini söyledi. Zelenskiy, teknik heyetler arasında ilerleme sağlanmasının ardından ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve kendisinin katılacağı bir liderler zirvesinin düzenlenmesini istiyor.
Enerji altyapısına yönelik saldırıların durdurulması, Karadeniz’de tahıl sevkiyatının güvenliği ve esir takası, görüşmelerde ele alınabilecek somut başlıklar arasında bulunuyor.
Zelenskiy Rusya yaptırımlarının kaldırılmasını istemiyor
Ukrayna Devlet Başkanı, Rusya’ya uygulanan yaptırımların kapsamlı bir barış anlaşması sağlanmadan kaldırılmasına karşı çıktı. Yaptırımların Moskova’nın müzakereye katılması için verilmiş bir ödül olmadığını belirten Zelenskiy, bunların Rusya’nın saldırganlığı nedeniyle uygulandığını savundu.
Zelenskiy, olası liderler zirvesine Rusya üzerindeki ekonomik baskı araçları ortadan kaldırılmış şekilde katılmak istemediğini ifade etti. Ukrayna’nın elindeki yaptırımlar, dondurulmuş varlıklar ve mali kaynakların müzakerelerdeki konumunu etkilediğini belirterek, bu araçların erken aşamada kaybedilmesinin Kiev’in elini zayıflatacağını söyledi.
Oleşki’de insani yardım için geçici ateşkes
Zelenskiy, Rusya’nın kontrolündeki Herson bölgesinde bulunan Oleşki kentinde insani yardım ulaştırılması ve sivillerin tahliyesi için geçici ateşkes planını da değerlendirdi.
ABD’nin girişimiyle hazırlanan düzenlemenin 27 Ekim’den itibaren birkaç gün sürmesi ve insani yardım ekiplerinin bölgeye erişimini sağlaması hedefleniyor.
Kentte kalan sivillerin gıda, temiz su ve tıbbi malzeme sıkıntısı yaşadığı bildiriliyor. Zelenskiy, yardım konvoylarının ulaşabilmesi için yolların mayınlardan temizlenmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca tahliyelerin yalnızca Rusya yönüne yapılmaması ve sivillerin Ukrayna kontrolündeki bölgelere geçişine de izin verilmesi gerektiğini vurguladı.
Barış arayışında toprak ve güvenlik düğümü
Kasım ayında yapılması planlanan görüşmeler, savaşın sona erdirilmesi için yeni bir diplomatik kanal oluşturabilir. Ancak toprakların geleceği, Ukrayna’nın askerî kapasitesi, güvenlik garantileri ve Rusya’ya uygulanan yaptırımlar konusundaki anlaşmazlıklar çözülmüş değil.
Moskova, Ukrayna’nın bazı topraklardan çekilmesini ve NATO üyeliği hedefinden vazgeçmesini isterken Kiev, toprak tavizlerinin gelecekte yeni saldırılara zemin hazırlayabileceğini savunuyor. Zelenskiy’nin açıklamaları, Ukrayna’nın müzakerelere açık olduğunu ancak ülkenin toprak bütünlüğü ve savunma kapasitesi konusunda taviz vermek istemediğini ortaya koyuyor.