- Hollanda'da 31 yetişkinle yapılan araştırmada, günlük yer fıstığı tüketiminin beyin sağlığı üzerindeki etkileri incelendi.
- 16 haftalık çalışmada, hafızayla ilişkili beyin bölgelerinin insüline verdiği yanıtın iyileştiği görüldü.
- Araştırmacıların önceki çalışmasında ise beyne giden kan akışında yüzde 3,6, sözel hafıza performansında yüzde 5,8 artış tespit edilmişti.
Yer fıstığının beyin sağlığı üzerindeki etkilerine ilişkin yeni bir araştırma yayımlandı. Hollanda'daki Maastricht Üniversitesi Tıp Merkezi bünyesinde faaliyet gösteren Beslenme ve Metabolizma Araştırma Enstitüsü (NUTRIM), düzenli yer fıstığı tüketiminin yaşlanan beyindeki değişimlerle ilişkisini inceledi. Food & Function dergisinde yayımlanan çalışma, yer fıstığının hafızayla bağlantılı beyin bölgelerinin insüline verdiği yanıtı olumlu etkileyebileceğini gösterdi.
Her gün 60 gram yer fıstığı tükettiler
Araştırmaya 60-75 yaşları arasında 31 sağlıklı yetişkin katıldı. Katılımcılar, 16 hafta boyunca her gün 60 gram tuzsuz, kabuklu kavrulmuş yer fıstığı tüketti. Bilim insanları, yer fıstığı tüketilen ve tüketilmeyen dönemlerde elde edilen sonuçları karşılaştırarak beynin verdiği yanıtı değerlendirdi.
Yer fıstığı hafızayı nasıl etkiliyor?
Araştırmanın sonunda, beynin hafızayla ilişkili bazı bölgelerinin insüline daha iyi yanıt verdiği belirlendi. Kan şekerini düzenlemedeki rolüyle bilinen insülin, beyinde de önemli görevler üstleniyor. Sinir hücrelerinin sağlıklı çalışmasını ve birbirleriyle iletişim kurmasını destekleyen bu hormon, hafıza ve diğer zihinsel işlevlerde rol oynuyor.
Yaş ilerledikçe beynin insüline duyarlılığı azalabiliyor. Bu değişim, yaşa bağlı bilişsel gerilemeyle ilişkilendiriliyor. Araştırmanın kıdemli yazarı Dr. Peter Joris, bulguların düzenli yer fıstığı tüketiminin hafızayla bağlantılı beyin bölgelerindeki insülin duyarlılığını olumlu etkileyebileceğine işaret ettiğini belirtti.
Beyne giden kan akışında yüzde 3,6 artış
Yeni araştırmanın bulguları, aynı araştırmacının 2025 yılında yayımladığı önceki çalışmanın sonuçlarını da destekledi. Önceki araştırmada, 16 hafta boyunca yer fıstığı tüketen katılımcılarda iki önemli değişim tespit edilmişti:
- Beyne giden toplam kan akışı: Yüzde 3,6 artış
- Sözel hafıza performansı: Yüzde 5,8 iyileşme
Bu sonuçlar, düzenli yer fıstığı tüketiminin beynin kan dolaşımı ve hafızayla ilişkili işlevleri üzerinde olumlu etkileri olabileceğini gösterdi.
Yer fıstığının hangi bileşenleri beyni etkiliyor?
Bilim insanları, gözlenen etkilerin tek bir besin maddesinden değil, yer fıstığındaki farklı bileşenlerin birlikte etkisinden kaynaklanabileceğini değerlendiriyor.
Yer fıstığında bulunan başlıca besin öğeleri şöyle:
- Doymamış yağlar
- Lif
- Vitaminler ve mineraller
- Bitkisel protein
- L-arjinin
Yer fıstığı, öğrenme ve hafıza süreçlerinde rol oynayabilen nitrik oksidin üretiminde kullanılan L-arjinin bakımından da zengin bir besin olarak öne çıkıyor.