- Emekli aylığı bağlama sistemi, çalışanların daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik edecek şekilde yeniden düzenlenecek.
- Düşük gelirli esnaf ve çiftçilere mikro sigorta, yaşlı bakım hizmetlerine bakım sigortası getirilmesi ve esnek çalışma modellerinin sosyal güvenlikle uyumunun artırılması hedefleniyor.
- İşverenlerin SGK işlemleri tek platformda toplanacak, prime esas kazancı bir önceki aya göre yüzde 20'den fazla azalan sigortalılara SMS gönderilecek.
2027 yılında sosyal güvenlik sistemini ilgilendiren kapsamlı değişiklikler gündemde. Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı doğrultusunda emekli aylıklarının hesaplanmasından bakım sigortasına, esnek çalışma modellerinden istihdam teşviklerine kadar birçok alanda yeni düzenlemeler hazırlanıyor. Çalışmalar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) iş birliğinde yürütülecek.
Emekli aylığı bağlama sistemi nasıl değişecek?
Yeni düzenlemelerin en önemli başlıklarından biri, emekli aylıklarının hesaplanma yöntemi olacak. Çalışanların daha uzun süre istihdamda kalmasını destekleyen bir aylık bağlama sistemi üzerinde çalışılıyor.
Planlanan modelde hakkaniyet ve aktüeryal denge, yani sigorta gelirleriyle gelecekte yapılacak ödemeler arasındaki mali uyum esas alınacak. Sistemin kamu bütçesine ek yük getirmeden daha uzun süre çalışmayı teşvik etmesi amaçlanıyor.
Ancak aylık bağlama oranlarının nasıl değişeceği, yeni hesaplama formülünün ne olacağı ve mevcut sigortalıların düzenlemeden nasıl etkileneceği henüz açıklanmadı.
Esnaf, çiftçi ve mevsimlik çalışanlara mikro sigorta geliyor
Sosyal güvenlik kapsamı dışında kalan veya mevcut sistemden yeterince yararlanamayan gruplar için özel sigorta programları geliştirilecek.
Mikro sigorta uygulamasının şu gruplara yönelik olması planlanıyor:
- Düşük gelirli esnaf ve sanatkârlar
- Çiftçiler
- Mevsimlik çalışanlar
Sosyal sigorta kapsamına girmeyen diğer gruplar
Yeni programlarla daha fazla kişinin sosyal güvenlik sistemine dahil edilmesi hedefleniyor. Prim tutarları ve sağlanacak hakların ayrıntıları ise henüz belli değil.
Evden ve hibrit çalışanların sigortası nasıl düzenlenecek?
Esnek çalışma modellerinin sosyal güvenlik sistemiyle daha uyumlu hale getirilmesi planlanıyor. Bu kapsamda kısmi süreli çalışma, kısa çalışma, evden çalışma ve hibrit çalışma modellerine yönelik uygulamalar yeniden ele alınacak. Farklı çalışma biçimlerinin sosyal güvenlik sistemiyle uyumunun güçlendirilmesi ve sigorta uygulamalarının değişen çalışma koşullarına uygun hale getirilmesi amaçlanıyor.
Yaşlı bakım hizmetleri için yeni sigorta modeli kurulacak
2027 programında yer alan düzenlemelerden biri de bakım sigortası olacak. Nüfusun yaşlanmasıyla artan bakım ihtiyacının karşılanması ve yaşlı bakım hizmetlerinin finansmanının sürdürülebilir hale getirilmesi için yeni bir sigorta sistemi kurulması planlanıyor.
Bunun yanı sıra mesleki rehabilitasyon uygulamaları da geliştirilecek. Bakım sigortasının kimleri kapsayacağı, primlerin nasıl ödeneceği ve sağlanacak hizmetlerin ayrıntıları ilerleyen çalışmalarda belirlenecek.
İşverenlerin SGK işlemleri tek platformda toplanacak
İşverenlerin sosyal güvenlik işlemlerini kolaylaştırmak amacıyla dijital hizmetlerde düzenlemeye gidilecek.
İşverenlerin SGK nezdindeki bütün iş ve işlemlerine tek platform üzerinden erişebilmesi sağlanacak. Ayrıca Kolay İşverenlik uygulamasının kapsamı genişletilecek.
Sosyal güvenlik sisteminin daha sade ve etkin bir yapıya kavuşturulması amacıyla mevcut istihdam teşvikleri de bütüncül biçimde gözden geçirilecek.
SGK'ya bildirilen kazancı düşen çalışanlara SMS gönderilecek
Yeni düzenlemeler kapsamında sigorta bildirimlerine yönelik denetimler artırılacak. Prime esas kazancı bir önceki aya göre yüzde 20'den fazla azalan sigortalılara kısa mesaj yoluyla bilgilendirme yapılacak.
Örneğin, SGK'ya bildirilen prime esas kazancı 40 bin TL olan bir çalışanın bir sonraki ay bu tutarının 30 bin TL'ye düşmesi halinde yüzde 25'lik azalış nedeniyle bilgilendirme kapsamına girmesi öngörülüyor.
Uygulamada çalışanın banka hesabına yatırılan net maaşı değil, SGK'ya bildirilen prime esas kazanç dikkate alınacak.
Sektörlere ve iş yerlerine yönelik risk odaklı denetim ve rehberlik faaliyetleri de artırılacak.
İlaç ve tedavi harcamalarında yeni düzenleme
Sosyal güvenlik sistemine yönelik çalışmalar sağlık harcamalarını da kapsayacak. Sağlık hizmetlerinde öngörülebilirliğin artırılması, ilaç ve tedavi harcamalarının daha etkin yönetilmesi ve sistemin uzun vadeli mali sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Yeni emeklilik sistemi ne zaman yürürlüğe girecek?
Sosyal güvenlik sistemine ilişkin değişiklikler, 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda yer alıyor. Ancak programda belirtilen hedefler, bütün düzenlemelerin yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor.
Emekli aylıklarının hesaplanmasına ilişkin yeni formül, mikro sigorta programlarının kapsamı ve bakım sigortasının uygulama esasları, ilgili kurumların hazırlayacağı çalışmaların ardından netleşecek.