- Sandık çıkış anketlerine göre Eisenkot öncülüğündeki muhalefet ile Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğunun çoğunluğu elde etmesi beklenmiyor.
- Seçime katılım yüzde 77,7'ye ulaşarak son 50 yılın en yüksek seviyesine çıktı.
- İsrailli Arap partilerinin 18 sandalyeye kadar ulaşabileceği tahmini, koalisyon görüşmelerinde bu partileri önemli bir konuma taşıdı.
- Hükümet kurma sürecinin haftalar sürmesi, siyasi uzlaşma sağlanamaması halinde ise yeniden seçim yapılması ihtimali bulunuyor.
İsrail'de açıklanan sandık çıkış anketleri, ülkenin en uzun süre görev yapan başbakanı Binyamin Netanyahu'nun siyasi geleceğine ilişkin belirsizliğin sürdüğünü ortaya koydu. Son 50 yılın en yüksek katılım oranının kaydedildiği seçimde, ne Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğunun ne de eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot öncülüğündeki muhalefetin parlamentoda çoğunluğu elde etmesi bekleniyor.
İki İsrail televizyon kanalının sandık çıkış anketlerine göre Eisenkot'un Yashar partisi ve Değişim Bloku'ndaki diğer üç Yahudi muhalefet partisinin toplam 51 sandalye kazanacağı tahmin edildi. Netanyahu'nun Likud partisi ile aşırı sağcı ve ultra-Ortodoks Yahudi müttefiklerinin de aynı sayıda sandalyeye ulaşması öngörüldü. Üçüncü bir televizyon kanalının anketi ise Netanyahu liderliğindeki bloğun üç sandalye önde olduğunu gösterdi.
Merkez Seçim Komitesi, sandıkların yerel saatle 22.00'de kapanmasının ardından katılım oranının yüzde 77,7'ye ulaştığını açıkladı.
Hükümet kurma süreci haftalar sürebilir
Kesin sonuçların açıklanmasının ardından İsrail Cumhurbaşkanı, siyasi gruplarla yapacağı istişareler sonucunda hükümeti kurma ihtimali en yüksek gördüğü parti liderini görevlendirecek. Koalisyon görüşmelerinin haftalar sürmesi beklenirken, görevlendirilen liderin hükümet kuramaması halinde ülkenin yeniden seçime gitmesi gündeme gelecek.
Sandık çıkış anketlerinin ortaya koyduğu tablo, 120 sandalyeli Knesset'te çoğunluk oluşturmak için tarafların farklı siyasi grupların desteğine ihtiyaç duyabileceğine işaret ediyor. Netanyahu'nun liderliğindeki bloğun gerekli desteği sağlayamaması ihtimali, hükümet kurma sürecindeki belirsizliği artırıyor.
Mevcut hükümetin yeni bir koalisyon kurulana kadar görevini sürdürmesi de olası senaryolar arasında bulunuyor. Ancak seçim sonuçlarının Netanyahu'ya yeni bir hükümet kurmak için açık bir yetki verdiğini söylemesini zorlaştırabileceği değerlendiriliyor.
Arap partileri hükümetin geleceğinde etkili olabilir
Sandık çıkış anketlerinde İsrailli Arap partilerinin toplam sandalye sayısının 18'e kadar ulaşabileceği tahmin edildi. Bu tablo, hükümet kurma görüşmelerinde Arap partilerinin desteğini önemli hale getirebilir.
Eisenkot'un teorik olarak Arap partilerinin desteğiyle parlamentoda çoğunluk oluşturma ihtimali bulunsa da muhalefet lideri, seçim öncesinde bu seçeneği reddetmişti. Bu nedenle Arap partilerinin sandalye sayısının hükümet kurma sürecine nasıl yansıyacağı henüz netlik kazanmadı.
İsrailli Filistinliler, ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 20'sini oluşturuyor. Seçimlerde bu kesimin sandığa yüksek katılım göstermesi, sonuçların öne çıkan unsurlarından biri oldu.
Muhalefetten Netanyahu'ya yenilgi mesajı
Muhalefet temsilcileri, sandık çıkış anketlerinin açıklanmasının ardından sonuçları Netanyahu açısından yenilgi olarak değerlendirdi. Eski Başbakan Yair Lapid, Netanyahu'nun bloğunun ağır bir yenilgi aldığını savunarak seçmenlerin iktidara değişim mesajı verdiğini söyledi.
Gadi Eisenkot da sandık çıkış anketlerini Netanyahu yönetimine yönelik bir güvensizlik göstergesi olarak nitelendirdi. Eisenkot, Netanyahu'nun seçmenleri harekete geçirmek için korku söylemlerine başvurduğunu ileri sürdü.
Netanyahu ise seçim günü yayımladığı video mesajında solcuların ve Arapların seçimi çalmaya çalıştığını iddia etti. Likud partisi de İsrailli Arapların yoğun olarak yaşadığı bölgelerdeki yüzlerce sandıkta usulsüzlük şüphesi bulunduğunu öne sürdü. Merkez Seçim Komitesi, sistematik usulsüzlük yapıldığına ilişkin kanıt bulunmadığını belirterek iddiaları reddetti.
Netanyahu'nun iktidar dönemi seçimin odağındaydı
Son 50 yılın en yüksek katılım oranının kaydedildiği seçim, Netanyahu'nun yaklaşık 17 yıllık iktidar dönemine ilişkin değerlendirmelerin odağında yer aldı. Netanyahu, son üç yılda çatışmaların, siyasi istikrarsızlığın ve İsrail'in uluslararası alandaki konumuna ilişkin tartışmaların öne çıktığı bir dönemi yönetti.
Ülkede oy kullanma hakkına sahip 7 milyondan fazla kişi bulunurken, seçim günü saat 18.00 itibarıyla katılım yüzde 77,1'e ulaşmıştı. Bu oran, bir önceki seçime kıyasla yaklaşık 9 puanlık artış anlamına geliyordu. Görevdeki askerlerin katılımında da yükseliş kaydedildi.
Netanyahu'nun başlıca rakibi Eisenkot, başbakanın seçim sonuçlarına itiraz etmek için zemin hazırladığını savundu. Sol eğilimli Haaretz gazetesi de seçim öncesinde yayımladığı başyazıda seçmenleri sandığa gitmeye çağırarak Netanyahu yönetiminde yeni bir dönemin ülkenin diplomatik konumu ve toplumsal dengeleri açısından riskler taşıdığını ileri sürdü.
Sandık çıkış anketleri, seçimde kesin bir çoğunluğun ortaya çıkmadığına işaret ederken, nihai sonuçlar ve koalisyon görüşmeleri İsrail'in siyasi geleceğini belirleyecek temel aşamalar olacak.