- Trump, Dublin'de gazetecilere yaptığı açıklamada İran Savaşı'nın "çok yakında sona ereceğini" söyledi.
- ABD Başkanı, savaş sona erdiğinde petrol fiyatlarının önemli ölçüde düşeceğini belirtti.
- Trump daha önce savaşın 3 Kasım'daki ABD Kongre ara seçimlerinin hemen ardından sona ereceğini söylemişti.
- Trump aynı açıklamalarda İran'ı Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı petrol boru hattına yönelik saldırının arkasında olmakla suçladı ve ABD'nin Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol sahibi olduğunu öne sürdü.
ABD Başkanı Donald Trump, İrlanda ziyareti sırasında İran ile devam eden savaşa ilişkin yeni bir açıklama yaptı.
Dublin'de gazetecilerin sorularını yanıtlayan Trump, "Savaş çok yakında sona erecek" dedi.
Trump ayrıca savaşın sona ermesinin enerji piyasaları üzerinde doğrudan etkisi olacağını belirterek petrol fiyatlarının düşeceğini savundu.
Açıklama, ABD ile İran arasındaki savaşın yedinci ayına girdiği ve çatışmaların bölge genelinde enerji altyapısı ile deniz taşımacılığı üzerinde ciddi baskı oluşturduğu bir dönemde geldi.
Trump daha önce ara seçimleri işaret etmişti
Trump'ın son açıklaması, yalnızca birkaç gün önce yaptığı değerlendirmeden farklılık gösteriyor.
ABD Başkanı 10 Eylül'de İran'la savaşın 3 Kasım'daki Kongre ara seçimlerinin hemen ardından sona ereceğini söylemişti. Trump, İran'ın ABD'deki seçimleri etkilemeye çalıştığını öne sürmüş ancak bu iddiasına ilişkin ayrıntı vermemişti.
Trump aynı açıklamasında İran'la o sırada aktif bir müzakere yürütülmediğini belirtmiş ve savaşın amacının İran'ın nükleer silah geliştirmesini engellemek olduğunu yinelemişti.
Trump'ın bugün "çok yakında" ifadesini kullanması, savaşın sona ermesi için daha yakın bir zaman çizelgesi ortaya koyduğu şeklinde değerlendiriliyor. Ancak ABD Başkanı savaşın hangi tarihte veya hangi anlaşmayla sona ereceğine ilişkin ayrıntı vermedi.
ABD'li danışmanlar daha uzun savaş konusunda uyarmıştı
Trump'ın iyimser açıklamalarına karşın, ABD yönetiminde savaşın daha uzun sürebileceğine ilişkin değerlendirmeler de bulunuyor.
Reuters'ın 9 Eylül'de aktardığına göre Başkan Yardımcısı JD Vance ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun da aralarında bulunduğu üst düzey Trump danışmanları, İran'la çatışmanın Trump'ın görev süresinin sonuna kadar devam edebileceği konusunda başkanı uyarmıştı. Bu senaryoda savaşın Ocak 2029'a kadar sürmesi ihtimali gündeme gelmişti.
Bu nedenle Trump'ın "çok yakında" açıklaması ile yönetim içerisindeki daha ihtiyatlı değerlendirmeler arasında belirgin bir fark bulunuyor.
Hürmüz Boğazı ve petrol fiyatları
İran savaşı, dünyanın en önemli enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nda da ciddi bir kriz yarattı.
Trump bugün ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı kontrol ettiğini öne sürdü. Daha önce de boğazın adının "Trump Boğazı" olarak değiştirilmesi gerektiğini söylemişti.
Bölgedeki çatışmalar nedeniyle petrol fiyatları son dönemde 100 doların üzerine çıktı. Reuters, 11 Eylül'de Brent petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde seyrettiğini ve Hürmüz ile Bab el-Mendep'teki aksaklıkların küresel enerji piyasalarında arz endişelerini artırdığını bildirdi.
Trump ise savaşın sona ermesiyle petrol fiyatlarının "düşeceğini" savunuyor.
Suudi petrol boru hattı da hedef alındı
Trump'ın açıklaması, Suudi Arabistan'ın kritik enerji altyapısına yönelik saldırının hemen ardından geldi.
Suudi Arabistan, Irak'tan kaynaklandığı bildirilen bir insansız hava aracı saldırısının ardından Hürmüz Boğazı'nı bypass eden Doğu-Batı petrol boru hattını kapattı. Yaklaşık 1.200 kilometrelik boru hattı, Suudi petrolünün Kızıldeniz üzerinden ihracatına imkan veriyor.
Trump, saldırının arkasında İran'ın bulunmasının muhtemel olduğunu söyledi.
ABD Başkanı ayrıca Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile görüştüğünü ve kendisini "iyi bir dost" olarak nitelendirdiğini belirtti.
Husiler de krizin diğer cephesinde
İran'la savaşın etkileri Yemen'de de genişliyor.
Reuters'a göre İran destekli Husiler, Yemen'in Kızıldeniz kıyısındaki ilerleyişlerini sürdürürken Perim Adası'nı ele geçirerek Bab el-Mendep üzerindeki hakimiyetlerini güçlendirdi. Bu gelişme, Hürmüz'deki kriz nedeniyle alternatif enerji ve ticaret güzergahlarının da tehdit altında kalmasına yol açıyor.
Trump ise bugün Husilerin ABD yönetimiyle temas kurduğunu ve Washington'ın doğrudan çatışmaya dahil olmasını istemediklerini söyledi. ABD Başkanı, Husilerin gemilerin büyük bölümünün geçişine izin verdiğini, ancak bir ülkeye ait gemilere karşı sorun yaşadıklarını belirtti.
Savaşın ne zaman biteceği belirsiz
Trump'ın "çok yakında" açıklamasına rağmen ABD ile İran arasındaki çatışmanın sona erdirilmesine yönelik somut bir anlaşma açıklanmış değil.
İran tarafı savaşın sona ermesi için ABD'nin taleplerine ilişkin farklı koşullar öne sürerken, Washington yönetimi İran'ın nükleer programı ve bölgesel askeri kapasitesi konusunda taviz istiyor.
Bu nedenle Trump'ın açıklaması, savaşın gerçekten sona ermek üzere olduğuna ilişkin bağımsız bir doğrulama değil, ABD Başkanı'nın çatışmanın geleceğine ilişkin siyasi değerlendirmesi niteliğinde.
Trump'ın önceki açıklamalarında da savaşın kısa sürede sona ereceğini söylediği ancak çatışmanın aylar boyunca devam ettiği dikkate alındığında, savaşın ne zaman sona ereceği konusundaki belirsizlik sürüyor.