Tarihte bugün: Dünyanın ilk “SİHA saldırısı” Venedik’e yapıldı

1849’da Venedik’i kuşatan Avusturya ordusu, şehrin savunmasını aşmak için bomba yüklü insansız balonları gökyüzüne bıraktı. Uçakların icadından yarım asır önce gerçekleşen bu saldırı, tarihin ilk “SİHA operasyonlarından” biri olarak kabul ediliyor.

Mehmet Dilbaz

Yazan: Mehmet Dilbaz

· 3 dk okuma

Tarihte bugün: Dünyanın ilk “SİHA saldırısı” Venedik’e yapıldı
  1. yüzyıl Avrupa’sını sarsan 1848 Devrimleri, Avusturya İmparatorluğu’nun egemenliği altındaki Kuzey İtalya’ya da sıçradı. Napolyon Savaşları sonrasında kurulan düzende Venedik ve Lombardiya, Avusturya hâkimiyetindeki Lombardiya-Venedik Krallığı içerisinde bulunuyordu. İtalyan milliyetçiliğinin yükselmesi ve Avusturya yönetimine karşı biriken tepki, Mart 1848’de Venedik’te büyük bir ayaklanmaya dönüştü. Avusturya birlikleri şehirden çıkarılırken, Daniele Manin önderliğinde bağımsız San Marco Cumhuriyeti ilan edildi. Böylece Venedik, Avrupa’yı saran devrim dalgasının en önemli merkezlerinden biri hâline geldi.

Ancak Avusturya İmparatorluğu Venedik’i kaybetmeye niyetli değildi. İtalya’daki diğer ayaklanmaların bastırılmasının ardından Avusturya ordusu bütün gücüyle Venedik üzerine yöneldi. Şehir 1849 baharında kuşatma altına alındı. Fakat lagünler, kanallar ve Venedik’in kendine özgü coğrafyası saldırganların işini zorlaştırıyor; klasik topçu ateşi şehre istenilen ölçüde ulaşamıyordu. İşte Avusturyalıların bu askerî problemi çözmek için geliştirdiği yöntem, savaş tarihinin en sıra dışı fikirlerinden birini ortaya çıkardı.

Avusturyalı topçu subayı Franz von Uchatius, Venedik’in doğal savunmasını aşabilmek için dönemine göre inanılması güç bir çözüm geliştirdi:

Şehri bomba yüklü pilotsuz balonlarla vurmak.

Bombaları balonlarla gönderdiler

Plan basitti ama dönemine göre son derece yenilikçiydi.

Kâğıt ve kumaştan yapılan sıcak hava balonlarının altına yaklaşık 14-15 kilogramlık bombalar bağlandı. Zaman ayarlı düzenekler sayesinde bombaların, balonların Venedik üzerinde bulunduğu hesaplanan anda bırakılması veya patlaması planlanıyordu.

Kaynaklarda operasyon için yaklaşık 200 pilotsuz balonun hazırlandığı veya kullanıldığı aktarılıyor. Denemelerin bir kısmında balonlar karadan, bir kısmında ise Avusturya donanmasına ait Vulcano adlı gemiden havalandırıldı.

Böylece uçakların icadından yaklaşık yarım asır önce, insan taşımayan bir hava platformunun düşman topraklarına patlayıcı ulaştırmak amacıyla kullanıldığı en erken askerî operasyonlardan biri gerçekleştirildi.

1849’un “SİHA”sının tek sorunu vardı: Rüzgâr

Bugünün SİHA’larının aksine bu balonların motoru, kamerası, GPS’i veya uzaktan kumanda sistemi yoktu.

Hedefe onları yalnızca rüzgâr taşıyordu.

Bu nedenle saldırının başarıya ulaşması, rüzgârın yönünün ve hızının doğru hesaplanmasına bağlıydı. Balonların bir kısmı Venedik’e ulaşırken bazıları hedeflerinden saptı; rüzgârın değişmesi üzerine bazı balonların Avusturya mevzilerine doğru geri sürüklendiği de aktarılıyor.

Saldırının verdiği maddi zarar sınırlı kaldı. Ancak ortaya atılan fikir, savaş teknolojisi açısından dikkat çekiciydi:

Bir askeri düşman ateşine maruz bırakmadan, patlayıcı taşıyan insansız bir hava aracını hedef bölgesine göndermek.

Bugünkü teknik anlamıyla bunlara “SİHA” demek elbette anakronik. Ne yönlendirilebiliyor ne de havadayken hedef değiştirilebiliyordu. Fakat silahlı insansız hava aracı fikrinin en erken atalarından biri olarak değerlendirilmeleri mümkün.

Venedik direnişi de fazla uzun sürmedi. Aylar süren kuşatma, bombardıman, açlık ve kolera salgınının ardından San Marco Cumhuriyeti daha fazla dayanamadı. 22 Ağustos 1849’da teslim kararı alındı; Avusturya kuvvetleri 27 Ağustos’ta Venedik’e girdi.

Böylece 1848 devrimlerinin İtalya’daki son büyük direniş merkezlerinden biri düşerken, kuşatma savaş tarihine bambaşka bir nedenle geçti:

Gökyüzünden gelen bomba yüklü insansız araçlarla yapılan ilk saldırı denemelerinden biri.

Yaklaşık iki asır sonra savaşların kaderini belirleyen SİHA’ların çok ilkel ataları, 1849 yazında Venedik semalarında uçuyordu.

Mehmet Dilbaz’dan diğer yazılar

Podcast

gdh'i Google'da takip edin

gdh'i Google'da Tercih Edilen Kaynaklar'a ekleyin veya Google Haberler'de takip edin.

Yazı Boyutu

Haberin görünümü bu boyutta görünücek. Göz yorgunluğu olmadan rahat okuma.

Haberi Paylaş

Sayfayı Paylaş

gdh'yi bir arkadaşınıza tavsiye etme ihtimaliniz 0-10 skalasında kaç olur?

Hiç tavsiye etmezdimKesinlikle tavsiye ederim