Solda ve CHP’de meselenin İnönü, Ecevit, Baykal, Kılıçdaroğlu, Özel veya İmamoğlu gibi bir şahıs ve lider meselesi olmadığı artık net bir şekilde anlaşılıyor mu? Mesele, liderleri aşan CHP zihniyeti, ideolojisi, tarihi ve kadrosundan kaynaklanıyor mu? Ecevit ve Baykal daha 1970’lerde, CHP’nin bu meselelerini kendileri tahlil ve teşhis ediyorlardı. 1970’lerin CHP’sine “Özgür İnsan”ı öneren aynı isimli derginin Temmuz 1972 tarihli nüshasında siyaset bilimi doçenti Deniz Baykal “Bürokratik Devrimciliğin Çıkmazı” adlı yazısında, CHP’nin bugünkü çıkmazının kökeni de ortaya koyuyordu:
“Yeni Türkiye’yi biçimlendirenler, yürütenler hep başkaları. İlerici aydınlar da başarısız denemelerin onları getirdiği noktada tehlikeli bir karamsarlığın ve umutsuzluğun eşiğinde. Yanıltıcı toplumsal çözümlemelerin ve sonuç vermeyen, umut kırıcı siyasal girişimlerin temelinde çoğu zaman, gerçeklik değerini yitirmiş kavramlarla düşünme ya da eylem yapma yanlışı vardır. Bu açıdan gözden geçirilmesi gereken ilk nokta, zihnimizdeki Türkiye tablosu ile gerçek Türkiye arasındaki ilişkidir. Acaba, devrimci düşüncenin Türkiye varsayımı ile günümüzün Türkiye gerçeği birbirini tutuyor mu? Bürokratik devrimci düşünceye yön veren Türkiye anlayışı, bugünden çok l930’ların Türkiye gerçeğinden esinlenmiştir”
Baykal 1970’lerin Türkiye’sinde demokrasiyi hazmedemeyen solcu aydınları eleştirirken, daha sonra aynı yanlışa kendisi düşmedi mi? Baykal ve CHP, Türkiye’nin gerçeklerinden kopmuşlardı. Bu kopuş, CHP’yi yalnızlaştırmakta ve küçültmektedir.
Deniz Baykal, Siyasal Katılma: Bir Davranış İncelemesi (Ankara 1970) adıyla yayınlanan çalışmasında yine genel oya karşı çıkan bürokratik devrimcilere karşı, demokrasiyi ve genel oyu savunacaktır:
“Buna karşılık azgelişmiş ülkelerde çok parti sistemine dayanan genel oy daha devrimci bir nitelik taşımaktadır. Bu yolla siyasal hayata katılan geniş halk kitleleri, bir önceki devrenin, feodal ya da bürokratik güçlerinin hakimiyetine dayanan toplumsal dengesini sarsmaktadırlar. Gerçi...yeni şartlar altında ayakta kalmanın yollarını aramaktadırlar. Fakat önemli bir değişme olmuştur. Halk kütlelerinin mukabil ağırlığını dikkate almak zorundadırlar.”
1970’lerde böyle düşünen ve yazan bir siyasetçinin daha sonra orduyu siyasete müdahale etmeye çağırması nasıl açıklanabilir? Baykal’ın suçlamak için severek kullandığı “takiye” ile mi? Yoksa CHP’nin demokrasiden uzaklaştırıcı, dönüştürme kabiliyetiyle mi? CHP’de 1960’lardan itibaren kurtulamadığı bir hastalık zaman zaman yeniden nüksediyor… Bakın bu hastalıkla mücadele eden Bülent Ecevit, Özgür İnsan dergisinin Nisan 1973 tarihli sayısında “Ordu ve Siyaset” adlı yazısında bu durumu nasıl değerlendiriyor:
“Siyasette en az Ordunun müdahaleciliği kadar, bazı güçsüz siyaset adamlarının veya siyaset heveslilerinin Orduya dayanarak siyaset yapma çabaları da sakıncalıdır. Böyle kimseler partilerin yönetim mevkilerinde yer alıyorlarsa etkili ve tehlikeli olabilirler. Varlıklarını demokrasiye bağlı gören partiler, bu eğilimdeki kimseleri içlerinde, hele etkili olabilecek mevkilerde barındırmaktan kaçınmalıdır. Partiler, iktidarda da muhalefette de olsalar, kamuoyunda aşırı güvensizlik, tedirginlik uyandırıcı bir siyasal ortam oluşmasına meydan vermekten sakınmalıdırlar.”
CHP tam da Ecevit’in ve Baykal’ın eleştirdiği şeyleri tekrar tekrar yaptı, yapıyor... Bu durumun getirdiği marjinalleşmeyi ise merkez sağa açılma ve bu isimleri listesinden aday göstererek aşmaya çalıştı… Şimdi şartların zorlamasıyla CHP bölünüyor… Bakalım kalanların CHP’si veyahut gidenlerin “Yeni Parti”si CHP’nin bu tarihi açmazını aşmayı başarabilecek mi? CHP’deki tarafların yürüttükleri polemikte CHP’nin bu tarihi, siyasi ve ideolojik tartışmalara hiç girmemesi garip değil mi? Bakalım Yeni Parti bu meselelerden kurtulabilecek mi?